Giải mã sức sống mạnh mẽ của thiên tài Stephen Hawking

Cập nhật: 09:02 | 12/01/2018
Năm 21 tuổi thiên tài Stephen Hawking được chẩn đoán mắc hội chứng xơ cứng cột bên teo cơ (ALS) và các bác sĩ tiên đoán ông chỉ còn 2 năm sự sống. Nhưng đến giờ Hawking vẫn sống thọ, vừa tổ chức sinh nhật tuổi 76 tuổi?

Ngày 8/1 vừa qua, thiên tài vật lý Stephen Hawking bước sang tuổi 76, độ tuổi chưa ai dám kỳ vọng ở người mắc hội chứng xơ cứng cột bên teo cơ (ALS). Là bệnh thần kinh tiến triển, ALS gây thoái hóa, hủy hoại dần các tế bào thần kinh vận động và nhanh chóng dẫn đến cái chết.

giai ma suc song kien cuong cua thien tai stephen hawking
Cuộc sống bệnh tật của thiên tài Stephen Hawking trở thành bí ẩn y học. Ảnh minh họa

Căn bệnh này gây ra sự suy giảm và phá hủy những tế bào thần kinh điều khiển vận động khiến bệnh nhân không thể nhai, đi bộ, nói và thậm chí cả thở.

Cuộc sống bệnh tật của thiên tài Stephen Hawking trở thành bí ẩn y học. Bởi thông thường, người mắc chứng xơ cứng cột bên teo cơ thường có tuổi thọ rất ngắn.

Câu hỏi đặt ra là làm thế nào nhà khoa học lỗi lạc vẫn còn sống cho tới ngày nay dù từng được dự báo không trụ quá hai năm?

Theo Live Science, không thể chắc chắn về lý do Hawking sống thọ. Tuy vậy, các nhà khoa học đồng tình tiến triển của ALS phụ thuộc vào từng cá nhân. Bệnh nhân ALS thường được tiên lượng chỉ sống thêm ba năm kể từ ngày chẩn đoán song 20% số này chạm tới năm năm, 10% được 10 năm và 5% thậm chí vượt qua mốc 20 năm.

Một yếu tố đóng vai trò quan trọng đối với tuổi thọ của bệnh nhân ALS là gen di truyền. Bác sĩ Anthony Geraci, Giám đốc Trung tâm Thần kinh Cơ thuộc Viện Thần kinh học Northwell Health (Mỹ) cho biết các nhà khoa học đã xác định hơn 20 gen liên quan đến ALS, trong đó vài loại tác động đến khả năng sống còn. Ví dụ, gen SOD1 đẩy nhanh tiến triển bệnh.

Bên cạnh đó, các công trình chỉ ra bệnh nhân mắc ALS lúc còn trẻ sẽ sống lâu hơn. Trên thực tế, bệnh chủ yếu xuất hiện ở người 55-75 tuổi còn Hawking được chẩn đoán vào năm 21 tuổi.

Hiện nay, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ đã phê duyệt hai loại thuốc điều trị ALS là riluzole (tên thương mại Rilutek) và edaravone (tên thương mại Radicava) có tác dụng kéo dài cuộc đời của bệnh nhân ALS thêm sáu tháng.

Hội chứng xơ cứng cột bên teo cơ (ALS) là gì?

Hội chứng xơ cứng teo cơ (ALS) là căn bệnh khiến các tế bào thần kinh tê liệt. Một khi mắc bệnh, bệnh nhân sẽ cảm nhận cơ thể từ từ đông cứng cho tới khi liệt hẳn. Họ dần mất khả năng vận động, không thể nhai thuốc, thức ăn và gặp khó khăn khi hít thở.

Theo hiệp hội ALS (ALS Association), bệnh nhân thường chỉ có thể sống được 2-5 năm sau khi phát hiện. Hơn 50% người sống tới năm thứ ba, 20% sống được 5 năm nữa, nhưng vượt qua ngưỡng này, tỷ lệ sống sót giảm mạnh. Chỉ hơn 5% bệnh nhân có thể chống chọi bệnh trong 20 năm. Stephen Hawking là một trong số hơn 5% hiếm hoi ấy. Thiên tài khoa học đã hai lần đánh dấu cột mốc 20 năm sống cùng ALS.

Bệnh thường gặp ở nam giới hơn nữ giới, xuất hiện nhiều nhất ở độ tuổi từ 40 đến 60. ALS bao gồm các triệu chứng như yếu cơ, nói líu lưỡi. Người bệnh sau đó mất khả năng tự di chuyển, trò chuyện, ăn và thở.

Bệnh nhân ALS thường qua đời vì suy hô hấp khi tế bào thần kinh kiểm soát cơ hô hấp ngừng hoạt động hoặc do suy dinh dưỡng, mất nước...

Người mắc ALS thường tử vong do suy hô hấp. Tình trạng này xảy ra khi các tế bào thần kinh điều khiển các cơ liên quan đến hô hấp ngừng hoạt động.

Mặc dù thời gian sống sót trung bình sau khi bị chẩn đoán mắc ALS là khoảng 3 năm, vẫn có khoảng 20% bệnh nhân sống thêm được 5 năm, 10% bệnh nhân sống thêm 10 năm và 5 bệnh nhân sống thêm được 20 năm hoặc hơn. Đây là số liệu được đưa ra bởi hiệp hội ALS.

Stephen William Hawking sinh ngày 8/1/1942 là nhà vật lý lý thuyết, vũ trụ học kiêm tác giả viết sách khoa học thường thức Anh. Ông hiện đảm nhận vị trí giám đốc nghiên cứu Trung tâm Lý thuyết Vũ trụ học thuộc Đại học Cambridge.

Trong số những công trình khoa học quan trọng của Hawking, nổi bật nhất là sự hợp tác với Roger Penrose về lý thuyết kỳ dị hấp dẫn trong khuôn khổ thuyết tương đối tổng quát và tiên đoán lý thuyết hố đen phát ra bức xạ (tức bức xạ Hawking).

Năm 21 tuổi, Hawking được chẩn đoán mắc bệnh ALS. Ông hầu như liệt toàn thân, phải sử dụng xe lăn và giao tiếp qua thiết bị hỗ trợ gắn với máy tính. Mỗi khi cần nói, ông gõ chữ vào máy tính.

Phương Nam

Tổng hợp